Ang Pananakop ng Briton sa Manila Kasaysayan ✍️

 

Video Script: Pananakop ng mga Briton sa Maynila at Paglaban ng Pilipino (1762–1764)

[Intro – 0:00-0:15]

🎵 Background music: Dramatic historical tone

Narrator:

“Noong 1762, isang makasaysayang yugto ang naganap sa Pilipinas… Sinakop ng Britanya ang Maynila at Cavite sa gitna ng digmaan sa pagitan ng Europa, ngunit hindi sila nagtagumpay sa buong kapuluan. Ito ang kwento ng paglaban ng Pilipino at ng mga bayani.”

[Segment 1: Konteksto ng Digmaan – 0:15-0:45]

Narrator:

“Noong panahong iyon, nagaganap ang Seven Years’ War, isang digmaang pandaigdig sa pagitan ng Britanya at Pransya.

Nanatiling neutral ang Espanya sa simula, ngunit nang magtagumpay ang Britanya laban sa Pransya, natakot ang Espanya sa banta sa kanilang mga kolonya.

Noong Agosto 1761, nilagdaan ang Family Compact ng Espanya at Pransya, na nagbigay-daan sa Espanya para sumali sa digmaan laban sa Britanya.

Noong Enero 4, 1762, nagdeklara ng digmaan ang Britanya, at tumugon ang Espanya noong Enero 18.”

[Segment 2: Plano ng Britanya na Sakupin ang Maynila – 0:45-1:30]

Narrator:

“Pinamunuan ni Colonel William Draper ang plano ng Britanya na sakupin ang Maynila. Layunin nilang gawing sentro ng kalakalan (entrepôt) ang lungsod, lalo na para sa pakikipagkalakalan sa Tsina, at pigilan ang Espanya sa pagnenegosyo sa Asya.

Noong Hulyo 1762, itinalaga ng East India Company si Dawsonne Drake bilang sibil na gobernador ng Maynila, handa na para sa pananakop.”

[Segment 3: Pagdating ng Britanya at Pagbagsak ng Maynila – 1:30-2:15]

Narrator:

“Noong Setyembre 24, 1762, dumating sa Maynila ang puwersa ng Britanya:

• 8 barkong pandigma
• 3 frigate
• 4 barkong pangsuplay
• Mahigit 6,800 sundalo, mandaragat, at marino

Pinamunuan nina Draper at Samuel Cornish, matagumpay nilang nasakop ang lungsod, na itinuturing na pinakamalakas na kuta ng Espanya sa Kanlurang Pasipiko.

Bunga ng kahinaan sa pamumuno at kakulangan sa armas ng Espanya:

• Espanya: 3 opisyal, 2 sarhento, 50 sundalo, 30 milisya, 300 Pilipino namatay, 400 sugatan
• Britanya: 147 patay at sugatan

Mahigit 20,000 kanyon at 5,000 bomba ang ginamit sa pagbomba ng lungsod.”

[Segment 4: Pandarambong at Pantubos – 2:15-2:45]

Narrator:

“Matapos masakop, nagkaroon ng malawakang pandarambong na tumagal ng halos 40 oras, kabilang ang simbahan at palasyo.

Humingi si Dawsonne Drake ng pantubos na 4 milyong piso de plata. Pumayag si Arsobispo Rojo, ngunit isang-kapat lamang ang nabayaran bago umalis ang Briton.”

[Segment 5: Paglaban ni Simón de Anda – 2:45-3:45]

Narrator:

“Ngunit hindi sumuko ang mga Pilipino. Pinangunahan ni Simón de Anda y Salazar ang paglaban mula sa Bulacan at Pampanga, dala ang kaban ng bayan at mahahalagang dokumento.

Nagtayo siya ng hukbo na mahigit 10,000 Pilipino, karamihan boluntaryo. Bagama’t kulang sa armas, nagtagumpay siya sa pagpigil sa mga Briton, na hindi nakalabas sa Maynila at Cavite.

Tinanggihan niya ang lahat ng kasunduang pinirmahan ni Arsobispo Rojo, at kinilala siya kalaunan ni Haring Carlos III ng Espanya bilang lehitimong Gobernador-Heneral.”

[Segment 6: Diego at Gabriela Silang – 3:45-4:30]

Narrator:

“Sa hilaga, nakakita si Diego Silang ng pagkakataon laban sa Espanya. Pinangakuan siya ng tulong militar ng Britanya kung siya’y mag-aalsa sa Ilocos.

Ngunit hindi dumating ang tulong ng Britanya. Pinatay si Diego ng sarili niyang mga kaalyado. Ipinagpatuloy ng kanyang asawa na si Gabriela Silang ang laban, ngunit nabigo rin at pinatay ng Espanya kasama ang natitirang hukbo.

Ito ay patunay na kahit may pananakop sa Maynila, hindi kontrolado ng Britanya ang buong bansa, at may mga Pilipinong lumaban para sa sariling adhikain.”

[Segment 7: Pagwawakas at Epekto – 4:30-5:15]

Narrator:

“Noong Pebrero 10, 1763, nilagdaan ang Treaty of Paris na nagwakas sa Seven Years’ War. Dahil hindi alam ng lumagda na nasakop ang Maynila, ibinalik ang lungsod sa Espanya.

Noong Marso–Abril 1764, tuluyang umalis ang mga Briton.

Ayon sa mga ulat:

“Ang pananakop ng mga Ingles sa Pilipinas ay kathang-isip lamang, sapagkat wala silang tunay na kontrol sa labas ng saklaw ng kanilang mga kanyon sa Maynila.”

Bagama’t pansamantala, ipinakita ng mga Pilipino ang kanilang katapangan at disiplina, at nagbigay ng mahalagang aral sa Espanya na palakasin ang depensa ng kolonya.

Ang mga lumang mapa na nakuha ng Britanya mula Maynila ay nagbigay rin ng kaalaman sa Pasipiko, na nakatulong sa kanilang mga paglalakbay at paghahanap sa Terra Australis Incognita.”

[Outro – 5:15-5:30]

🎵 Music fades out

Narrator:

“Ang pananakop ng Britanya sa Maynila at ang paglaban ng Pilipino ay patunay ng tibay ng ating bayan. Kahit panandalian, ipinakita ng ating mga bayani na ang tunay na kontrol sa bansa ay nasa kamay ng kanyang mamamayan.”

Cabre Tv